آخرین اخبار
facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی
کد خبر : 269981
تاریخ انتشار : 14 تیر 1399 10:41
تعداد بازدید : 207

نوبت سایه نشین ها شد

علی شمیرانی- شرکت های حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات کشور را می توان از جهات زیادی دسته بندی کرد. برای مثال به شکل رسمی و مرسوم این شرکت ها را می توان از جهاتی نظیر زمینه فعالیت، اندازه، سابقه کار یا رتبه بندی ایشان نزد شورای عالی انفورماتیک و امثالهم رده بندی کرد.
undefined

اما من یک تقسیم بندی غیررسمی مقصود نظرم است که علی القاعده به شکل رسمی مورد توجه نخواهد بود.
بررسی شرکت های حوزه فاوا نشان می دهد که یک دسته از آنها کاملا خصوصی هستند. یعنی مدیران و سهامداران آنها را افرادی تشکیل می دهند که خود شخصا آجر به آجر روی هم گذاشته اند. بخش زیادی از این شرکت ها امروز یا وجود خارجی ندارند یا زمینه فعالیت خود را به کل عوض کرده اند. البته برخی هم همچنان مشغول کارند.
شرکت های دولتی و خصولتی دسته دیگری از این شرکت ها هستند که بودجه خوار محسوب می شوند و کمافی السابق پیرامون دستگاه ها و نهادهای دولتی و حاکمیتی و عمومی در حوزه فاوا مشغولند.
اما دسته دیگری از شرکت ها نیز هستند که نام آنها را شرکت های «سایه نشین» می گذارم. شرکت هایی که اعتراف می کنم در در بیش از دو دهه گذشته و تا همین اواخر حتی یکبار نیز نام بسیاری از آنها را نشنیده بودم و مدیرانش را نیز نمی شناختم. 
اتفاقا این شرکت ها سال هاست در ارقام بسیار بزرگ مشغول کار در حوزه فاوا هستند، اما هیچ اسم، اثر، مصاحبه و تبلیغی از آنها و مدیرانشان در رسانه های جدید و قدیمی این حوزه یافت نمی شود و تو گویی هیچ گاه وجود نداشته اند. به همین جهت است که نام آنها را سایه نشن ها گذاشته ام.
سایه نشین های حوزه فاوا ظاهرا خصوصی هستند اما به اشکال مختلف از امتیازات یا رانت های گوناگونی بهره می برند. از رانت های ارتباطی و فامیلی گرفته تا رانت های اطلاعاتی. برای مثال برخی از این شرکت ها دارای سهامداران ذینفوذ و پنهانی هستند که با یک یا چند واسطه در سود معاملات آنها شریک هستند. بخشی از شرکت های مذکور نیز معروف به شرکت های مناقصه ای هستند که در قالب یک اتحاد ناپیدا اما کاملا هماهنگ در مناقصات شرکت می کنند و با ارتباطاتی که داشته و یا برقرار می کنند، برنده مناقصه می شوند و هر کس نیز سهم خود را می برد.
(توضیح ضروری: در ظاهر کار تمام این شرکت ها قانونی است و یافتن مستندات و ارتباطات تو در تو و احتمالا ناسالم این سایه نشین ها، علی القاعده در ایران کار یک روزنامه نگار نیست!)
اما در ماه های قبل، اگر گوشه وکنار رسانه ها را با دقت بررسی کنید، با اسم و چهره و مصاحبه مدیران شرکت هایی مواجه می شوید که برخی از آنها نزدیک به 20 سال سابقه کار دارند اما در سال های قبل هیچ اثری از آنها در رسانه ها نبود.
مرور آرشیو رسانه ها نشان می دهد، در سال های قبل و با بروز مشکلات در حوزه هایی نظیر واردات، صادرات، تولید، بیمه، مالیات و سایر معضلات ماندگار صنفی، نام مدیران و شرکت هایی دیده می شد که در سال های اخیر دیگر اثری از آنها نیست، چه رسد به این روزها و اوج گیری بحران های اقتصادی و خسارات ناشی از کرونا. آنها همان شرکت هایی بودند که یا تعطیل شدند یا عطای حوزه فاوا را به لقایش بخشیدند و وارد بیزینس های دیگری شدند.
البته همینجا بگویم این وضعیت، یعنی شنیدن نام مدیران و شرکت های باسابقه که جدیدا و عمدتا برای نخستین بار، صدای اعتراضشان بلند شده، تنها مبتلابه حوزه فاوا نیست و در حوزه های کاری دیگر نیز وضع تا حدودی به همین منوال است.
این را هم بگویم که از شنیدن صدای خرد شدن استخوان این شرکت ها خوشحال و یا ناراحت نیستم، چون اصولا بود و نبود بسیاری از آنها از گذشته تا کنون، حداقل برای رسانه ها اهمیتی ندارد. تنها نگرانی اینجا کارکنان این شرکت ها هستند که احتمالا در حال تعدیل و بیکاری هستند، چون مدیر یک شرکت می گفت، من اگر یکی از ماشین هایم را بفروشم تا آخر عمر می توانم زندگی کنم!
به هر حال مقصود این بود که بگویم وضع به جایی رسیده که صدای سایه نشینان با آن همه توان و قدرت شان هم درآمده است و ظاهرا شاهد یک تغییر و تحول جدید در ورود و خروج بازیگران و تقسیم سهم بازار فاوا هستیم. 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :